Kürtaj, rahim içerisindeki gebelik materyalinin tıbbi yöntemlerle tahliye edilmesi işlemidir.
Tıbbi literatürde gebelik sonlandırılması olarak adlandırılan bu prosedür, hem isteğe bağlı hem de anne ve bebek sağlığını tehdit eden tıbbi zorunluluklar nedeniyle uygulanır.
Sürecin yasal çerçevesi, uygulama yöntemleri ve işlem sonrası aşamaları şu şekildedir:
- Yasal Süreç ve Koşullar: Türkiye'deki mevcut yasal düzenlemelere göre isteğe bağlı gebelik sonlandırma işlemleri için yasal sınır gebeliğin 10. haftasının dolmasına kadardır. Gebelik haftası, döllenme tarihine göre değil, kadının son adet tarihinin ilk gününden itibaren hesaplanır. Son adet tarihinin net bilinmediği durumlarda ultrasonografi ölçümleri esas alınır.
- Onay Şartları: İşlemin yapılabilmesi için kişinin 18 yaş ve üzerinde olması gerekir. Evli bireylerde yasal olarak eş onayı aranırken, bekar bireylerde kişinin kendi rızası yeterlidir.
- İstisnai Durumlar (Tıbbi Zorunluluk): Gebeliğin devamının annenin hayatını tehdit ettiği veya bebekte yaşamla bağdaşmayan ağır anomalilerin saptandığı durumlarda, 10 haftalık yasal süre sınırı aranmaz. Bu durumlarda süreç, ilgili hekimlerin oluşturduğu tıbbi kurul (heyet) kararına bağlı olarak yürütülür.
- Uygulama Yöntemleri: Günümüz tıp pratiğinde gebelik tahliyesi için cerrahi ve tıbbi yaklaşımlar mevcuttur:
- Vakum Aspirasyon Yöntemi: En sık tercih edilen cerrahi yöntemdir. Rahim ağzı kontrollü bir şekilde genişletildikten sonra, steril ve ince plastik kanüller yardımıyla rahim içi, negatif basınç (vakum) kullanılarak tahliye edilir. İşlem süresi gebelik haftasına göre değişkendir.
- Tıbbi (İlaçlı) Yöntem: Belirli klinik durumlarda ve uygun gebelik haftalarında, hekim gözetiminde ilaç kullanımı ile gebeliğin sonlandırılması sürecidir.
- Anestezi Seçenekleri: İşlem, hastanın genel sağlık durumu ve tercihine göre lokal anestezi (bölgesel uyuşturma) veya sedasyon/genel anestezi (hastanın uyutulması) altında gerçekleştirilir.
- İşlem Sonrası Dönem ve Takip:
- İyileşme Süreci: İşlem sonrasında hastalar belirli bir süre gözlem altında tutulduktan sonra aynı gün taburcu edilir. İlk birkaç gün hafif adet sancısına benzer kramplar ve az miktarda kanama görülmesi normal kabul edilir.
- Kısıtlamalar: Enfeksiyon riskini azaltmak amacıyla antibiyotik kullanımı ve işlem sonrasındaki ilk 1-2 hafta boyunca cinsel ilişkiden kaçınılması, tampon kullanılmaması ve havuz/deniz gibi ortamlardan uzak durulması önerilir.
- Doğurganlık ve Adet Döngüsü: Usulüne uygun ve steril koşullarda gerçekleştirilen işlemlerin gelecekteki doğurganlık üzerinde olumsuz bir etkisi bulunmaz. İşlem sonrası ilk adet kanaması genellikle 4 ila 6 hafta içerisinde yeniden başlar.
- Önemli Not: İşlem sonrasında yumurtlama dönemi kısa sürede tekrar başlayabileceğinden, yeni bir gebelik planlanmıyorsa hemen etkili bir doğum kontrol yöntemi uygulanmalıdır.