Herhangi bir korunma yöntemi uygulanmaksızın, en az 1 yıl boyunca düzenli cinsel ilişkiye girilmesine rağmen gebelik elde edilememesi durumu, tıbbi olarak kısırlık (infertilite) şeklinde tanımlanır.
Kadın yaşının 35 ve üzerinde olduğu durumlarda bu değerlendirme süresi 6 ay olarak kabul edilir.
Kısırlık, ayrı ayrı ya da birlikte hem kadın hem de erkek faktörlerine bağlı olarak ortaya çıkabilen genel bir sağlık durumudur.
Tıbbi süreçler ve yaklaşımlar, altta yatan nedenlere ve çiftlerin sağlık durumlarına göre planlanır.
Günümüzde kısırlık tedavisinde uygulanan genel yaklaşımlar şunlardır:
- Zamanlanmış ilişki: İlaçla ya da ilaçsız olarak kadında, yumurta (en az bir, en fazla iki yumurta) gelişimini tespit etmek amacıyla ultrasonografi ile takip yapılır ve kadının yumurtlama dönemini kapsayacak ilişkiler için en uygun zaman dilimi belirlenir.
- Aşılama Tedavisi (İntrauterin İnseminasyon): İlaçlı uyarı ile kadında, yumurta (en az bir, en fazla iki yumurta) gelişimini tespit etmek amacıyla ultrasonografi ve kan testleri ile takip yapılır. İlaçla tetiklenen yumurtlama döneminde erkeğin vereceği sperm örneği, laboratuvar ortamında hazırlanarak, rahim içerisine aktarılır. Genel olarak ağrısız bir işlemdir.
- Tüp Bebek Tedavisi (IVF / ICSI):
- KOS (Kontrollü Ovaryan Stimülasyon): İlaçlı uyarı ile kadında, maksimum sayıda yumurta gelişimi tetiklenir, ultrasonografi ve kan testleri ile takip yapılır.
- OPU (Oosit Toplama): Yeteri kadar olgunlaşan yumurtalar toplanır. Anestezi altında yapılır.
- ICSI - IMSI (İntraSitoplazmik Sperm Enjeksiyonu): Kadından toplanan yumurtalar ile erkekten alınan spermlerin laboratuvar ortamında döllenmesidir.
- ET (Embriyo Transferi): Elde edilen embriyonun rahim içine yerleştirilmesi sürecidir. Taze ya da dondurulmuş embriyo şeklinde yapılabilir.
Tüp bebek tedavi sürecinde gereken hastalarda, laboratuvar ortamında başarıyı etkileyebilecek farklı prosedürler (mikroçip, rosi, piezo, embryoskopi, ngs) uygulanabilir.
- Cerrahi Uygulamalar: Rahim içindeki miyomlar, polipler, yapışıklıklar veya tüplerdeki tıkanıklıklar gibi anatomik faktörler, gerekli görüldüğü durumlarda endoskopik cerrahi yöntemlerle (laparoskopi veya histeroskopi) tedavi edilir.